Menü

KÂĞIT YIRTMAK VE KÂĞIT SESİ

Aralık 22, 2015 - Genel

Çevremizde en kolay bulacağımız atık malzeme kâğıttır. Her gün okuduğumuz gazeteler, satın aldığımız malzemelerin ambalaj kâğıtları, kese kâğıtlarının ham maddesi hep kâğıttır.

Kâğıdı yırtarken ses çıkardığını biliyor musunuz? Kâğıt yırtma ile ilgili bir dizi deney yapabilirsiniz:

 

  1. Çeşitli kâğıtları yırtarak çıkan sesleri dinleyiniz.
  2. Çeşitli kalınlıklarda kâğıt kullanarak yırtın ve çıkan sesleri dinleyin. Kâğıt kalınlığı ile çıkan sesin tizliği arasında bir fark var mı? Hangisi daha pes ses çıkarıyor?
  3. Kâğıdı yavaş yavaş yırtın. Sonra da hızla yırtın. Kâğıdın yavaş veya hızlı yırtılması ile çıkan sesleri karşılaştırınız.
  4. Bir gazete kâğıdını yukarıdan aşağıya yırtmak mı yoksa yanlamasına yırtmak mı daha kolay oluyor?
  5. Tek tabaka kâğıtla iki, üç veya dört tabaka kâğıdı üst üste koyup yırtmaya çalışınız. Hangisini daha kolay yırtabiliyorsunuz? Yırtma sırasında meydana gelen sesleri karşılaştırın. Pes ve tiz sesleri ayırabilir misiniz? Aynı cins kâğıtları bir defada makasla kesmeye çalışınız. Aldığınız sonuçları karşılaştırınız. Arkadaşlarınızla kâğıt yırtma yarışı yapın. Kâğıdı yırtarak en tiz sesi elde eden yarışı kazansın.(Deney sırasında meydana gelen sesleri bir teybe kaydederseniz, karşılaştırmaları daha kolay yaparsınız.

AÇIKLAMA:

 

Denediğinizde göreceksiniz ki, bir gazete sayfasını yukarıdan aşağıya düzgün olarak yırtabilirsiniz. Ancak sağdan sola ya da soldan sağa yani enine yırttığınızda düzgün yırtamazsınız, muhakkak zikzaklar oluşur.Bu zikzakları karşılaştırın.

Gazete kâğıdının ana maddesinin ağaç olduğunu hepimiz biliyoruz. Bir gazete kâğıdında ağacın lifleri yukarıdan aşağıya olacak şekilde gelir. İşte bu nedenle bir gazete sayfasını düşey olarak yırtarsanız, yırtık, liflerin yolunu takip ederek düzgün bir şekilde aşağıya kadar iner. Enine yırtıldığında, her life rastlayışında yırtılma zikzak çizer.

Peki lifler niçin düşey doğrultuda? Bunun nedeni kâğıdın üretiliş biçimidir. Bu lifler çok az su içeriyor ve üretim bandında, bandın hareketi boyunca yayılıyor. Üretim bandı sonunda su kuruyor ama lifler kâğıtta uzunlamasına yer alıyor.

Kâğıtlar yırtılırken ses çıkarır. Nedeni, kâğıdı meydana getiren odun liflerini bir birinden ayırmak zorunda kalmamızdır. Kâğıdı ne kadar hızlı yırtarsanız ses o kadar yüksek olur. Çünkü: bir kâğıt parçasını yırttığımızda bu lifler birbirinden koparlar ya da yarattıkları titreşim etrafındaki havada ses dalgalarının oluşmasına neden olur. Kâğıdı hızla yırttığımızda belirli bir zaman içinde daha çok lif koparmış oluruz. Bu da titreşimlerin frekansını artırır ve ses tizleşir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir