Menü

Kenan Okan’ın Kök Mühendislik Uygulamaları Kitabı Yakında Raflarda…

 

 

STEM NEDİR?

STEM-LOGO

Kenan OKAN

STEM NEDİR? TÜRKİYEDE NE ZAMAN BAŞLADI

Dünyada hiçbir ülke her çocuğa ders aracı verip deney yapmasını sağlayacak kadar zengin değildir. Bu yıl okullarımızda 18 milyon çocuğumuz eğitim görüyor. Her çocuğa bir liralık araç verse 18 milyon lira eder. Zorunlu eğitim gören çocuk sayısı Avrupa Birliğinde bir çok ülkenin toplam nüfusundan fazla. Bu nedenle evlerde bulunan çerden çöpten malzemelerle deney yapma yolu tercih edilmektedir. STEM’in temelinde yatan görüşün, birincisi budur.

Teknolojide hızlı gelişmeye göre bu gün doğan bir çocuğun 10 sene, 20 sene  sonra hangi mesleklerle karşılaşacağını tahmin etmek mümkün değildir. Uyguladığımız eğitim teknolojisi yöntemleri ile geleceğin mesleklerine uyacak şekilde çocuklarımızı yetiştirmekte  mümkün değildir. Çok küçük yaştan itibaren çocuklarımıza fen, teknoloji, mühendislik ve matematik konularında bir bütün halinde eğitim vermeliyiz. Bu alanların baş harfleri birleşince STEM sözcüğü çıkmaktadır. Bu yeni sözcüğün İngilizce karşılığı da KÖK tür. Birçok yerde KÖK sözcüğü kullanılmaktadır. İşte STEM (KÖK) eğitim teknolojisi yönteminin ikinci temel dayanağı budur. Bu dayanakların sayısını artırmak mümkündür.

TÜRKİYEDE STEM

Ülkemizde STEM konusunda  akademik çalışmalar yeni başlamaktadır. Gerçekte ise bu görüş yanlıştır. STEM’in birinci gerekçesi ülkemizde 1926 yılından beri uygulanmaktadır.

Ülkemizde bu görüş ilk defa 1926 yılında benimsenmiş, İSMAİL Tonguç tarafından Bakanlık bünyesinde bir eğitim müzesi açılmıştır. Basit ders aracı yapımı için Leipzig Pedagoji Enstitüsü ve İş  Öğretmen Okulu üyelerinden Prof.Dr. Fray ve G.Stiehler getirilmiştir. Kursa 65 öğretmen katılmıştır. 1933 yılında bir tren katarı oluşturulmuş ve Ankara Samsun arasındaki önemli istasyonlarda durarak çocuklara deneyler yaptırılmış, eğlenceler düzenlenmiştir. Yine aynı yıl Ankara Rüzgârlı Sokakta bir eğitim sergisi düzenlenmiştir. Bu etkinlikler hep STEM’e benzer çalışmalardır.

1954 yılında Isparta Gönen Öğretmen Okulunda çerden çöpten malzemelerle 200 kadar öğretmen arkadaşıma örnek ders vermiştim. Benzer çalışmaları önce Isparta Lisesinde öğretmenlere seminer şeklinde vermiş sonrada benzer seminerleri İzmir’de Köy Öğretmenleri Derneğinde tekrarlamıştım. Çerden çöpten araçlarla bilim deneylerini yapma görüşünü ülkemize ilk getiren rahmetli Vahit Başar’dır. Balıkesir Necati Bey Eğitim Enstitüsünde fizik öğretmenlerine uygulamalı bir kurs açmıştı. Bende bu kursa katılmıştım.

1961 yılında toplanan Maarif Şurasında Ders Aletleri Yapım Merkezinin kurulması kararı alınmış ve rahmetli Mehmet Günel bu merkeze müdür bende laboratuvar şefi olarak atanmıştık. Aynı yıllarda Teknik Yüksek Öğretmen  Okulunda laboratuvar  araçları üretimi yanında saat bile üretiliyordu. 1965 yıllarında İzmir Bölgesinde radyo ile ilkokul eğitimi başlatılmıştı. Ben bu programlar için basit ders araçları hazırlamış bölgeye yollamıştım. Ayrıca Ankara Radyosundan  öğrencilere Fen Bilgisi dersleri veriyordum.  Açık öğretim , Eğitim Teknolojisi sözcükleri henüz bilinmiyordu.1963 yılında Öğretmeni İşbasında yetiştirme bürosu, bana basit malzeme ile resimli bir deney kitabı yazdırdı. İlk baskısı 50.000 adet oldu ve 2 baskı yaptı bütün okullara dağıttı. Bu kitap STEM için bugünde geçerli bir kitaptır. Eğitim Araçları Daire Başkanlığı bana Celal Kölüksüzle beraber Eğitim Araçları kitabı yazdırdı. Eğitim Teknolojisi sözcüğü ilk defa burada geçti.1966 yılında TÜBİTAK Bilim Adamı Yetiştirme Gurubu Proje Yarışmalarını başlattı. Ben ve bir gurup ilk proje kitabını hazırladık. Daha sonra ben  ve bir arkadaşla beraber yrni bir proje kitabını hazırladık. Bu kitap 40 baskı yaptı. 1980 li yıllarda TRT Ankara Televizyonunda DENEY KÖŞESİ adıyla 26 haftalık deney uygulamasını yaptım. Bu deneyler Youtube tarafından kullanılıyor.2010 yılında TÜBA  benim Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi kampüsünde akademisyen ve öğretmenlere basit deney gösterileri yapmamı istedi. Benzer bir gösteriyi Asya Ülkeleri Bilim Akademileri Başkanlarına TÜBA Başkanının isteği üzerine yaptım. İnternet sitesi için 150 kadar deney CD’si hazırladım. Yayınlanıyor.

 2014-2015 yılları arasında STEM ’in kullandığı deneylerle ilgili 5 kitap yayınladım. * Kağıtla 150 Deney,*Arka Bahçede Bilim Öğreniyorum (200 deney),* Evren Seni Bekliyor (150 astronomi deneyi), bu yılda: Bilim Uygulamaları (800 deney),* Mucit Rehberi (Hatipoğlu yayınevi) Bu kitaplardaki deneylerin hepsi mutfakta ve evde yapılabilen deneylerdir, Toplam 1.300 deney var.

2015 yılında STEM projesi ile tanıştım. Bu konuda etkin rol oynayan uluslararası İnternet Tarama sitelerine üye oldum. Sel halinde maillerden  seçmeler yapıp bir arşiv oluşturdum. Şimdi bunları parasız olarak ülke düzeyinde yaymak üzere bu hafta içinde bir İnternet Sitesi kurdum. Sitenin adı;

Stemkenanokan.wordpress.com

İçini doldurmaya çalışıyoruz. Bu doldurmayı 1 ay içinde tamamlayıp hizmete sunmak istiyorum. Ben bilim eğitiminin 2 yaşından itibaren başlayabileceğine inanıyorum. Bu konuda 40 kadar deney hazırladım. STEM konusundan basit 1-2 örnek vereyim. Bir elmayı boylamasına keser yarım parçayı suya bırakırsanız suda yüzer. Bir kürdan, kâğıt bayrak korsanız kayık olur. Üzüm taneleri ve kürdanla mimarlık tasarımları yapabilirsiniz. Taze üzümü kurutup kuru üzüm haline getirmekte okul öncesi için bir STEM projesidir. Bir elmayı kesip açıkta bırakırsanız kararır ama üzerine limon sürerseniz kararmaz. Bu tür deneylerle anne ve baba 2 -3 yaşındaki çocuğuna bilim öğretebilir Yine her gün kullandığı su ile çok sayıda deney yapmak mümkündür. Suyun şekli, suyun rengi, suyu kokusu, suyun hal değiştirmesi miniklere öğretilebilir. Miniklere mutfakta, otobüste, süpermarkette, parkta, kır gezilerinde bilim öğretilebilir inancındayım. Çünkü minikler her şeyi deneyerek öğrenir. En büyük araştırmacılar onlardır. Böylece miniklerin ilgi alanları, becerileri yönlendirilebilir. Ben bunları başarabileceğimize inanıyorum. Bu tür deneyleri çocuğunuz ile zevkle yapabilirsiniz. Bunlar hep STEM deneyleridir. İnternette HİNDİSTAN STEM diye girerseniz pek çok örnekle karşılaşırsınız. Başta NASA olduğu gibi bütün internet sitelerde STEM örneklerini bulabilirsiniz. Ülkemizde ise ne yazık ki bu site ilk oluyor gibi görünüyor. Bu nedenle, Daha çok bilgi için siteme sık sık uğrayın. Çünkü sitede  her gün yeni örnekler olacak.Siteyi gostlarınıza da iletirseniz çok sevinirim. Selam ve  sevgiler.

Kenan Okan  12.10.2015

E.Posta : Kenanokan@mynet.com